Gis weer wi balaa mu jeex.
Bés bi mooy 12 bi. Ci ni mu di dem, weer wi dina jeex 18 % ci kaw Oktoobar, te lii mooy ñetti lu def wuute bi.
Li jumtukaay bi mën a def lépp, ñu tëral ko ci li nga bëgg a def.
Defar benn otomatisaasiyon ci Shortcuts, jumtukaay bu Apple, te saa su nga bësalee ngir fey, lim bi, butik bi ak kart bi dañuy dem ci Transaction ci saa si. Yaw ngay tànn li topp: formilaar bi mu fees ngir nga seet ko, peyu bi mu denc ci saa si, walla mu denc ko ci ginaaw ci dal. Ñaar yu jëkk yi dañuy laaj jumtukaay bi ubbi ci ginaaw, ndax du ubbi boppam. Benn kafe ci Café Lua nekk na ci jumtukaay bi laata tas bi di agsi ci taabal bi.
Ci anam bu ginaaw bi dara du ubbi ci ekraa bi, kon dafay dox bu telefon bi tëjee ci sa poos, ak bu nga fee ak sa montar. Yokk “Get Current Location” ci shortcut bi, te bérab bi dina denc it. Peyu yi dañuy xaar ci telefon bi ci kaaraange te doon jëfi xaalis bu nga ubbee jumtukaay bi, ñaata nekk.
Jox kart bu nekk otomatisaasiyonam ak turu benn kont. Bu nga fee ak kart bu liggéey bi, peyu bi dina dugg ci Liggéey; bu nga fee ak kartu tukki bi, mu dugg ci Tukki. Araf yu mag ak yu ndaw soxlawuñu, te tur bu ñu xamul du sànk benn peyu: dina dem ci sa kont bu ñu tegoon, ak tur bi ñu denc ko ci xibaar yu ñu duggal.
Bank yu bare dañuy yónnee yégle ci peyu bu nekk bu kart. Benn otomatisaasiyon ci Shortcuts dafay jox Transaction bu nekk, mu génne lim bi, xeetu xaalis bi ak butik bi. Benn jumtukaay bu bank ñuy jàng ci kóolute, ba ci njëgu weccik bi bank bi jëfandikoo ci biti. Ngir jumtukaay yu des yépp, ñaari jàngukaay yu yaatu dañuy def seen kàttan, benn ngir Àngale ak benn ngir làkk yépp. Yégle bu dul peyu dañu ko di jàll, te jéego yi nekk nañu ci Tànneef yu jumtukaay bi.
Jox Transaction sañ-sañ ngir gis yégle yi benn yoon, te yégle yu peyu yu sa jumtukaay bu bank ak bu wallet dinañu ñu jàpp ci ginaaw, ba ci bu jumtukaay bi tëjee. Tànn li di am ak ñoom: xaar butoŋ bu Duggal, fees formilaar bi, walla denc ci saa si. Yégle yu peyu yu leer rekk lañuy jëfandikoo ci boppam; lu ñu wóolewul, dina la xaar. Dara takkul ak sa bank.
Nga fey ci internet, fu amul bësal buy tàmbali otomatisaasiyon bi? Defal nataalu ekraa bu peyu bi ci Wallet te bësal Duggal. Lim bi, xeetu xaalis bi, bés bi, butik bi ak Apple Pay dañuy jàng ci telefon bi te fees ko, te nataalu ekraa bi dañuy takk ko ni ay firnde. Du sa nataal bu mujj? Tànn ko ci bibliyotek bi. Nataalu ekraa bu yégle bu peyu dafay dox it.
Ubbil resu ci jumtukaay bu peyu bi, bësal séddoo te tànn Transaction. Lim bi, bés bi, beneen nit bi ak nataalu resu bi dañuy fees ngir yaw, te fre yi ak limu référans dañuy dugg ci xibaar yu ñu duggal, du ci sa mbind. Dafay topp tànneef bu denc bu otomatisaasiyon bu Apple Pay, kon mën na fees formilaar bi walla denc ci saa si.
Saa su ñu denc peyu te formilaar bi amul, ci otomatisaasiyon, séddoo, yégle walla royukaay, banner bu wert dafay won li ñu denc, ni “4,80 USD · Café Lua”. Bësal Edit ngir yokk nataal walla jubal xeet bi bi nga ko fàtteewul. Bu bare dugg ci benn saa, banner bi dafay lim leen, te benn bësal dina won leen rekk.
Lu ne lu otomatisaasiyon yónni te amul kaas bu bopp dafay dugg ci benn kaas bu texte bu yokk ci suufu mbind, wax ju nekk: kart bi, turu kont bi, limu référans. Mën nga ko jàng ak kopi ko, waaye du ko soppi, ngir mu won ba tey li dugg dëgg-dëgg. Dafay des ci wet sa mbind yu bopp, te wut it dina ko gis.
Bu ñaari otomatisaasiyon jàpp benn peyu, ni otomatisaasiyon bu Apple Pay ak yégle bu bank, jumtukaay bi dafay màndargaal ñaar yi ni “Mën na doon benn peyum ñaari yoon”. Dara du far, dara du lëkkale; yaw ngay tànn kan nga bëgg a denc. Lis bu “Li ñu yokk leegi” dafay won lépp li dugg gannaaw bi nga mujjee a seet.
Bu ñu jox anam bu ginaaw bi lim bu jumtukaay bi manul a jàng, dafay wax ko ba tey bàyyi denc lim bu bon, te shortcut bi dina won ne fecc na. Delloo xaalis walla lim bu zéro dañu ko di bàyyi ci wet ngir nga seet ko, du ñu ko denc ni peyu.
Otomatisaasiyon bu nekk am na ndigal bu mat ci jumtukaay bi: jéego bu nekk ak tur yi sa telefon di jëfandikoo, xelal ci sañ-sañu bérab, benn otomatisaasiyon ci kart, ak li ñuy def bu peyu feeñul. Ci Android, benn butoŋ dafay ubbi ekraa bu sañ-sañu yégle yi ngir yaw.
Otomatisaasiyon yu Wallet mënuñu dox ci loxo, kon peyu bu jëkk bu dëgg mooy seetlu. Ginaaw, xëtu saytuu bi ci suufu Tànneef yi → Shortcut bu Apple Pay dafay won tëralin bu waxtu ngir peyu bu nekk bu ñu jàpp, ñaata di xaar walla di jëfe, ak li ñu bàyyi ci wet, ngir nga gis fu mu taxawe dëgg-dëgg.

Amul ekraa bu njëkk bu nga war a jàll. Ubbil jumtukaay bi, te formilaar bu jëfu xaalis bu bees yeggsi na, ak bés bi, waxtu bi ak sa kont bu ñu tegoon bu fees, ak sa bérab it bu nga ko bëgg. Bind lim bi, bësal Yokk, te noppi na.
Kaas yi des yépp, dañu leen mën a bàyyi. Denc lim bi rekk léegi, te yokk tur bi, nataal bi walla xeet bi ginaaw, bu nga amee benn simili. Dara du la di nasaxal ci li des.
Bësal Yokk, te peyu bi dencees na ko jëkk ci telefon bi. Jumtukaay bi dafay jéem serwëer bi benn yoon bu gaaw, te bu jokkoo bi ndawee, dafay la wax ne peyu bi ci kaaraange la ci telefon bi te mu jeexal ko ci ginaaw, te masul a sos ñaari yoon.
Defal kare bu am kuloor ngir peyu yi ngay waat: kafe bu suba, añ ci liggéey, tiket bu tren. Kare mën na fees ëpp-ëppu kaas yi, ak waxtu bés bu dëgëru walla bérab bu dëgëru bu nga ko bëgg. Tànn ndax benn bësal dafay fees formilaar bi ngir nga seet ko, walla mu sos peyu bi ci saa si. Kare yi ay misaal rekk lañu ci li nga mën a defar; ñaata ñoo ngi ak li ñu am, yaw ngay dogal.
Nga tàmbali bind te nga bësal benn kare? Jumtukaay bi dafay laaj jëkk, ngir li nga bind bu sànk ci njuumte. Kare yi dañuy dox it te amul internet.
Denc lis bu tur yi, butik yi ak nit ñi nga gën a jëfandikoo, ci sa toppte bopp. Dañu nekk ci suuf kaas bi, kon “Kafe” walla “Corner Deli” benn bësal rekk. Tegal benn biddiiw, te dina fees ci boppam ci peyu bu bees bu nekk ba keroog nga ko soppi.
Bind walla tànn butik bi, te tur bu neen dina ko topp, ngir doo bind lu mel ni ñaari yoon. Peyu yu ñu duggal dañuy def noonu it: butik bi dafay dugg ci kaasu butik bi te tudd peyu bi.
Tegal kont bi, anamu fey bi, kurél yi ak xeetu xaalis bi peyu bu bees bu nekk di tàmbali. Ci tukki, soppil xeetu xaalis bi ñu tegoon ci EUR ak kurél gi ñu tegoon ci tukki bi, te kafe bu nekk dina dem ci bérab bi ko war te amul benn bësal bu yokk.
Taal “Bindal bérab ci boppam”, te bérab bi dina fees ni adresu mbedd saa su ekraa bi ñuy sos ubbee. Dafay tëju ba keroog nga ko taal, te mën nga soppi walla far bérab bi saa su nekk.
Bés bi ak waxtu bi dañuy tegu ci léegi. Nga fàtte reeru démb? Bësal Démb, bind waxtu bi ci klaaviye bu lim yi, 935 ngir 09:35, te mu dugg ci bérab bu jub ci sa tariix.
Li ñuy tàggale junni yi dafay feeñ bu nga di bind, ni sa làkk di ko bind, te virgul ak pwen yépp dañuy dox ni butoŋ bu desimal. Jumtukaay bi xam na ñaata desimal la xeetu xaalis bu nekk am, kon yen amul.
Bind ñaar ci lim bu mat, tip ak lim bu amul tip, te ñetteel bi dina jàppe ngir yaw. Walla bind tip bi ci téeméer: 15 % ci reer bu 40 euro, 6 euro la, te doo jëfandikoo beneen jumtukaay.
Tànn ay peyu yu bare ci benn lis te soppi leen ci benn saa: tegal ayu-bés bu mat ci kurél gu tukki bi, walla yóbbu benn mbooloo ci beneen kont. Kaas bu nekk dafay tàmbali ni mu nekk, kon li nga laal rekk mooy soppiku: yokk walla dindi màndarga, walla jox peyu bu nekk tip bu mel ni walla ci téeméer. Benn tënk dafay won li ñu denc, te dafay dox it te amul internet, ba mu des yokk peyu ci kurél.
Ubbil peyu bu nekk ngir gis te soppi kaas bu nekk. Bu nga genn te amul denc soppi yi, jumtukaay bi dafay laaj jëkk. Far it dafay laaj, te lim yu mat yu kurél yi dañuy yeesal seen bopp.

Montar bi dafay ubbi ci klaaviye bu mel ni bi nekk ci sa ekraa bu tëju, ak butoŋ bu desimal bu sa xeetu xaalis amee desimal. Bind 6,50, bësal butoŋ bu Sos bu wert bi, te sa telefon dina ko bind ak lim yi peyu bu bees bu nekk di tàmbali. Ci Apple Watch, dinga yëg benn bësal ci sa loxo. Defar ngir lim bi nga di fàtte laata añ.
Tànn ci Tànneef yu montar bi li mu di sos: bleu ngir jëfu xaalis, orañ ngir peyum séddoo, ros ngir xaalis bu ñëw. Kader bu ndaw bi ci wet klaaviye bi dafay jël kuloor bi, ngir nga xam ba tey li nga di sos.
Nga bind 65 ndax 6,50? Bësal delloo ci ekraa bu nangu bi, te peyu bi dañu koy jël ak lim bi bind ba tey, benn butoŋ ngir jubal ko.
Yu mujj dafay lim peyu yu gën a bees yu jóge ci sa telefon, ñett xeet yépp, bu nekk ak benn rëdd bu kulooram, ak li montar bi sos te telefon bi bindagul ba léegi. Bësal benn ngir gis kaas bu nekk, fees walla amul.
Tegal Transaction ci ekraa bu sa montar ngir gis li nga fey tey ci sa xeetu xaalis bu mag, ak peyu yu bees yu montar bi ci boppam. Dafay tàmbali ci zéro ci digg-guddi, te benn bësal dafay ubbi klaaviye bi.
Montar bi dafay denc lim bu nekk ba mu mën a jokkoo ak sa telefon, te di won “Di xaar telefon bi” ba loolu amee. Peyu bi dina sosu bu nga ubbee jumtukaay bi ci sa telefon, masul a sosu ñaari yoon.
Bu “Bindal bérab ci boppam” taalee ci jumtukaay bi, montar bi dafay yokk bérabam ci lim bu nekk, kon bérab bi dafay denc ba ci bu telefon bi nekkee ci sa saaku.
Montar bi dafay wax làkk bu bokk ak jumtukaay bi ci sa telefon, te di bind lim ak bés ni sa làkk di ko defe.


Jëfu xaalis mooy li nga fey. Peyum séddoo mooy li keneen fey te am nga ci wàll, ni reer bi Maria jënd. Xaalis bu ñëw mooy xaalis bu ñu fey la, ni Sofie di la delloo sa xaalis. Ñett yépp dañuy won gis-gis bu mat.
Kaas bu nekk nekk na ci benn ekraa, ñu ko defar ngir mu dugg ba ci telefon bu ndaw. Fees ñaar, walla fees ñaar-fukk; lim bi rekk moo war a nekk.
Jëfandikoo fi nga nekk, tegal pin fu nekk ci kartu bérab bi, walla, bu nga di soppi peyu bi, jëfandikoo bérab bi nekk ci benn nataal bu ñu takk. Bérab bi dafay denc ni adres, te bérab bi ñu jëkk a denc dañu koy denc ba tey, ngir nga mën a dellusi ci moom.
Nga fey reer bi lépp ngir ñeent? Taal “Fey ngir ñeneen”, yokk Maria, Jonas ak Sofie, te bësal “Séddale ko yam-yam”: 24 ku nekk. Yokk ba ci 50 nit, te kurél gi dina jàpp kan moo am bor ci kan jëm ci lim yi. Tur bu amul lim dafay nekk ci lis bi rekk.
Faktiir bi ci kart ak tip bi ci xaalis bu bos benn misaal rekk la. Ci faktiir bi, bësal “Yokk wàll bu ñu fey ci beneen anam” te yokk wàll bu nekk, jóge ci beneen sa kont, walla ni peyum séddoo bu ñu takk bu xarit fey. Jox wàll ni lim walla ni téeméer ci faktiir bi, ni tip bu 10 %. Wàll dafay kopi turu faktiir bi, butik bi, bés bi ak bérab bi, wàll yi dañuy feeñ ànd te soppiwuñu lim yu mat, te bu nga far faktiir bi, dina laaj ndax wàll yi dañuy dem it.
Ci peyum séddoo mën nga tegal sa wàll bopp, te ci wetam, sunu wàll: li yaw ak sa pàrtënaar, walla sa kurél gépp, am bor ànd. “Kan moo am bor ci kan” dafay jëfandikoo ñaar yépp, ci wet.
Xamoo lim bu dëgg-dëgg? Màndargaal ko ni lu tollu, te noonu it ci sa wàll: lu tollu ci 120 euro, sa wàll lu tollu ci 30. Bu ñu ko fey ba noppi, màndargaal ko “Jeex na” te bind naka la ñu ko defe; peyum séddoo yu jeex dañuy génn ci “Kan moo am bor ci kan”.
Mbind yi dañuy ubbi ci ekraa bu mat, ak limukaay bu araf bu nekk ci kaw klaaviye bi, kon ba ci mbind bu gudd yomb na ko bind ak jàng.
Bësal (i) ci peyu bu nekk ngir gis ID bi ak xibaar yu teknik yi ci ginaam, lu baax ngir ñi bëgg a xam ak ngir ndimbal.

Takk ay nataal ci peyu bu nekk, jóge ci kamera walla bibliyotek: resu bi, ñam bi, njëg gi ñu bind. Yaatal ngir gis bind yu ndaw yi.
Nataal bu nga jël ci jumtukaay bi, ñu bind sa bérab ci biir, kon ginaaw, bu nga di soppi peyu bi, nataal bi mën na ko jox bérabam.
Peyu bi dañu koy denc jëkk, te nataal yi dañuy topp. Telefon bi dafay denc nataal bu nekk ba serwëer bi am ko, te dafay jéem ci weccik bi toppu, kon jokkoo bu ndaw du la sànk benn resu.
Taal ko, te nataal bu nekk bu nga jël ci jumtukaay bi dina denc it ci bibliyotek bu nataal bu sa telefon.
Skan sa nataal bu gën a bees, tànn nataalu resu ci bibliyotek bi, walla skan benn bi nga takk ba noppi. Bind bi dañu koy jàng ci telefon bi ci boppam: jar na dara te dafay dox te amul internet. Nataal bi ñu koy takk ci peyu bi te yékkati ko ni nataal bu nekk.
Dafay takk tur bu nekk ak njëgam, jëfandikoo rabe yi, rëdd yu ñu far ak yi ñu waat, te jàllee suufu resu bi ak waxtu yi ñuy ubbi. Dafay jële it lim bu mat bu resu bi, bés ak waxtam, rëdd bu tip, ak turu butik bi ngir kaasu butik bi. Dafay gën a dox ci resu yu Dansk ak Àngale.
Rëdd bu nekk am na tur, ñaata, desimal ñu ko nangu, ak lim bu mat bu rëdd bi, te jumtukaay bi dafay won njëgu bu nekk: ñett flat white ci 10,80 mooy 3,60 ku nekk. Mën nga yokk walla soppi rëdd yi ci loxo it.
Rëdd yi dañuy lim ba bu nga di dem te seet leen ak lim bu mat bu ñu bind: wert bu ñu méngoo, orañ ak ñaari lim yi bu ñu méngoowul, kon rëdd bu ñu fàtte yomb na ko gis.
Bu nga skan resu bu am rëdd ba noppi, jumtukaay bi dafay laaj ndax yokk yu bees yi, te amul yi ñu waat, walla wuutu leen yépp. Resu bu gudd mën na ñu ko nataal ci ñaari nataal yu wëlbatiku, te rëdd yi dañuy lëkkale.
Bu lim bi neenee, lim bu mat bu resu bi dafay ko fees. Bu nga bind beneen lim, jumtukaay bi dafay laaj kan moo jub te denc benn mbind ci lim bu mat bu resu bi.
Maria fey faktiir bi lépp? Màndargaal rëdd yi bokkoon ci yaw, te jumtukaay bi dafay jëmmaat ba nga di dem: benn kalkilatëer bu gaaw ngir sa wàll.

Tàmbali ak benn mbooloo bu baax, ba noppi def ko sa bopp: yokk bracelet bu festival ni kont, soppi turu kont ni nga ko di wooye, tëral leen ci sa toppte, te dencal yi nga jëfandikoowul. Tur bu bees dafay feeñ ci peyu bu yàgg bu nekk it, fu nekk ci jumtukaay bi ak ci génne bi.
Takk kont bu nekk ak anamu fey bi nga gën a jëfandikoo ak moom, te tànn kont bi dina ko tegal ngir yaw: Bu mag tegal na Apple Pay. Dafay ñàkkal benn bësal rekk; kont bi taxawul ci anam woowu.
Xaalis bu bos kont la ak anamu fey bu bopp, kon xaalis bi nekk ci sa portmone dafay jëmmaat it. Nga fey ci marse bi ak xaalis bu bos? Tànn Sama xaalis bu bos, te Xaalis bu bos dina tegu. Xaalis bu ñu séddoo, ni benn pot ngir tukki, dafay dox noonu it.
Far kont walla anamu fey bu peyu yi di jëfandikoo ba tey, ñu bàyyi ko, te jumtukaay bi dafay la wax lan moo koy jëfandikoo. Dencal ko ndax: dafay génn ci tànnukaay yi, te peyu bu yàgg bu nekk ak lim bu mat dañuy des ni ñu nekkoon. Bu mag ak Xaalis bu bos mën nañu soppiku turu, waaye duñu far.
Ba keroog nga soppi seen tur, kont yi ak anamu fey yi ñu tàmbalee dañuy feeñ ci làkku jumtukaay bi, kon jëfandikookat bu Dansk dafay gis “Primær” fu jëfandikookat bu Àngale di gis “Main”. Tànn benn tur bu sa bopp, te moom lay feeñ fu nekk.
Sos sa màndarga bopp, ni “Bésu juddu” walla “Tukki liggéey”, te tegal leen ci peyu bu nekk ci xeet bu nekk. Soppi seen tur, jox leen benn leeral, filtar ko ci ñoom, te gis lim bu mat ci màndarga bu nekk ci biir kurél. Tànn leen te amul internet, te sos benn bu bees ci tànnukaay bi. Màndarga yi dañuy des ci sutura te duñu ñu séddoo.
Restoo, Ñam yu neex ak naan, Episeri, Jëf yu neex, Transpoor, Nekkukaay, Jënd-jënd, May ak fàttaliku, Wér-gu-yaram ak noflaay ak Yeneen, bu nekk ak benn leeral bu gàtt. Xaalis bu ñëw yi am nañu xeet yi it.

Tegal peyu bu nekk ci benn kurél walla ay kurél, ni “Lisbon”. Kurél gi dafay jëmmaat lim bu mat, tip yi ak sa wàll bopp ci xeetu xaalisam, te dafay lim njëgu weccik yi mu jëfandikoo. Sos ñaata kurél nga bëgg, bu nekk ak turam ak leeralam.
Li ñu fey ci kont bu ñu séddoo mën na lim ni genn-wàll, ndax genn-wàllu xaalis bi keneen la: tànnal kont yi ñu war a séddale. Jox kurél gi xaalisam boppam, ba tukki bu jàll Suwis ak Itali lim ko ci euro, ba tay kafe bi ñu fey ci frank. Soppi ko, te lim yi dinañu tàmbali ci bees.
Xibaaru kurél gi dafay wone pey bu jëkk ak bu mujj, limu bés yi ak diggante ci bés bu nekk. Statistik dafay def ab graafik ci màndarga ak bés, te dafay màndargaal bés bi gën a yomb ak bi gën a seer.
Ci ñi nga fey ngir ñoom, ci peyum séddoo yi ñeneen fey ak li ñu la delloo, kurél gi dafay wone kan moo am bor ci kan: Jonas am na bor 14 ci yow, yow nga am bor 6 ci Maria, te Sofie ak yow kenn amul bor ci kenn. Pey bu nekk dafay lim ci njëgu weccikam boppam.
Nit ku nekk dafay wone li nga ko fey, li mu la fey ak li mu la yónnee, ak pey yi nekk ci ginaaw. « Ku fey lan » dafay wone wàllu nit ku nekk ci tukki bi ni ay bar.
Gis li nga fey ci kont bu nekk ak ci xeet bu nekk, li ñeneen fey ci feykat bu nekk, ak li ñëw, ak benn lim bi ñu boole ci lépp.
Ci biir kurél, rëdd bu nekk dafay wone li am solo foofu: ñi nga fey ngir ñoom ak seen lim, sa wàll ak sunu wàll, te ci xaalis bu ñëw, ndax xaalis bi yow rekk la woon walla yéen ñaar.
Tur bu nekk bu nga bind woon dañu ko lay joxe bu nga yokkee nit, ba « Maria » nekk benn bësal rekk. Mbind yu mag ak yu ndaw ak aksan yi dañu leen di bàyyi bu kurél gi di lim, kon « maria » ak « Maria » benn nit lañu, te « Simon og Karen » ak « Karen & Simon » benn ñaar-ñaar lañu.
Bu tukki bi jàllee, dencal kurél gi. Dafay dem ci seen limu boppam te dootu feeñ bu nga yokkee pey yu bees, waaye mën nga koy jàng, te mën nga ko delloo saa su ne. Kurél gu am pey ci biiram mënu ñu ko far.

Tànn ci 149 xeetu xaalis yi ci pey bu nekk. Bu nekk dañu ko bind ni mu war: yen amul desimal, dinaar yu Kuwayt am ñett.
Wut ci kod, tur, réew, ab xeetu xaalis ni « dolaar » walla màndarga ni « € ». Dafay liggéey ci sa làkk it, kon bu nga bindee turu benn réew ni nga ko bindee, dinga gis xaalisam.
Lépp dañu koy weccik ci sa xaalis bu mag ci njëgu nguur bi ci bés bi nga fey, kon tukki bu nawet bi ci Desàmbar it dafay lim ci njëgi nawet. Njëg yi dañu leen di wut ngir yow te denc leen, kon pey bu yagg dootu soppiku. Sa xaalis bu mag, dañu ko tànn ci réewum sa telefon bu nga sosee sa kont, te mën nga ko soppi.
Xaalis bu ñu tegoon mooy bi pey yu bees di tàmbali ak moom rekk. Ci tukki, tegal ko ci EUR, te sa lim yi des ci sa xaalis bu mag.
Wax jumtukaay bi ni sa bank di jël xaalis: 1,75 % ci xaalis yépp yu ci des, yokkute bu dëgëru ci pey bu nekk, ci téeméer ak ndaw, walla njëg bu dëgëru bi nga am ci àeropoor. Tënkal yoon bi ci yenn xaalis, yenn anamu fey, yenn xeetu pey ak yenn bés, te pey bu nekk bu ko wér dañu ko weccik ak moom, yu yagg it.
Xam nga njëg bu dëggal bi ci sa relevé bu bank? Bindal ko ci jëfu xaalis bi, te mooy ëpp doole ci njëgu nguur bi ak yoonu yokkute bu mu mana doon.
Kurél walla bérabu séddoo mën na lim ci xaalisam boppam, ba tukki bi feeñ ci euro ngir ñépp, te sa lim yi des ci sa xaalis bu mag.

Sos benn bérab ngir ñaar, ni waxtaan ak sa moroom, walla bérabu kurél ngir tukki walla kër, ak lim yi. Bérab bu nekk am na turam ak xaalisam.
Woo kenn ak ID bu Séddoo bu am juróom araf. Kenn duñu ko yokk te nanguwul, te mën nga am ID bu bees bu nga ko bëggee.
Séddoo benn pey ni post, te tànnal li ñu war a boole ak moom. Li nga bàyyi duñu ko denc ci bérab bi benn yoon, kon li nga bëgg a nëbb, nëbb la.
Takk kurél ci benn bérab, te pey bu nekk bu nga yokk ci kurél gi dafay post foofu ci boppam. Taxawal ko walla tekkil ko saa su ne; nataal yi duñu séddoo ci boppam benn yoon.
Ku nekk ci bérab mën na def komentaar ci post. Bérabu kurél dafay wone lim bi ñu boole ak lim bi ñu boole ci cër bu nekk, ci xaalisu bérab bi, te mën na séddale kont yu ñu séddoo.
Soppi bu njëkk bi, te dinañu la laaj ndax post bi ci bérab bi ñu yeesal ko it. Far ko, te post bi dina des, lu dul nga tànn a far ko foofu it.
Cër bu nekk mën na génn ci bérab, te post yi mu def dina des, ñu bind ni ñu jóge ci cër bu woon. Boroom bérab bi mënul a génn, waaye mën na dindi cër yi, dencal bérab bi walla far ko.
Am na yenn yu sa bos rekk, lu ci mana doon li nga séddoo: say màndarga, xibaar yi ñu indi, naka ñu séddalee faktiir bi, ak turi ñi nga fey ngir ñoom duñu agsi ci bérab. Ba tay turi sa kont yi sa yi la: cër bu nekk gis na yu boppam.

Say jëfi xaalis, peyum séddoo yi ak xaalis bu ñëw yi, bu nekk ci limam, yu bees yi jëkk. Kopi bi ñu denc dafay feeñ ci saa si, balaa serwëer bi tontu; wàccal ekraan bi walla bësal Weccik ngir yeesal.
Pey bu ñu fey ci beneen xaalis dafay wone limam bi ñu weccik ci suufam, ni EUR 96 = USD 108,73, kon doo war a lim ci sa xel.
Màndarga yu ndaw dañuy wone bu pey nekkee ci kurél, bu ñu ko fey ngir ñeneen, bu mu bokkee ci pey bu ñu séddale, bu mu am màndarga walla nataal, te ubbiwuñu ko.
Njeexital yi dañuy ñëw bu nga di bind, ci tur bi, ci butik bi, ci mbind mi, ci xibaar yi ñu indi, ci feykat bi, ci adrees bi, ci kurél gi, ci rëdd yu resu yi, walla ci lim bu dëggal ni 4,80. Mbind yu mag ak yu ndaw ak aksan yi dañu leen di bàyyi, kon « cafe » dafay gis « Café Lua ».
Boole filtar yu bari ni nga ko bëgge te gis limu njeexital yi balaa nga gis: « Wone njeexital yi (7) ». Waxtu bés bi dafay gis ñam yu ndaw yi ñu lekk ci guddi, diggante 20:00 ak 24:00, sori bi dafay gis li nga fey ci biir 500 m ci foo taxaw, te kaart bi dafay gis lépp li nekk ci bérab bu nga gëna jegeel.
Ci kaw lim bi, benn bànd dafay wone sa wut, limu filtar yi ak limu njeexital yi, ba doo jàpp lu tax lenn ñàkk. « Far lépp » dafay delloo lépp.
Bu filtar am tànneef yu bari, ni fukki màndarga walla kurél, « Wone lépp » dafay ubbi lim bu mat ak bérabu wut.
Wut ak filtar yi dañuy gis it pey yi nekk ci telefon bi rekk, ni yi nga yokk ci avion bi.

Sos, soppi te far ñett ñooñu ay xeetu pey te amul internet: ci avion, ci bitim-réew te amul data, ci suufu kër. Lépp dañu ko denc ci telefon bi te weccik ko saa su nga dellusee ci internet. Yor kurél yi, kont yi, royukaay yi ak màndarga yi laaj na jokkoo.
Jokkoo bu yeex du taxawal jumtukaay bi: laaj bi dafay bàyyi ba mu bañ a yàgg, jumtukaay bi dafay wéy te amul internet, te lépp dina dellusi ci kanam bu réseau bi dellusee. Dinga des dugg ci sa kont ba mujj.
Génne jëfi xaalis, peyum séddoo yi walla xaalis bu ñëw yi ci lépp, ci at mii, ci at mu jàll ma, walla ci bés yi nga tànn, te yónnee dosiye bi fu nga bëgg. Dafay ubbiku ci spreadsheet bu mu mana doon, ak tànneef bu yomb ci Excel ngir ponk-wirgil ak wirgil ci desimal. Génne ko ni nga ko bëgge.
Làkk bu nekk dafay bind lim ak bés ni mu ko defe, ci bokkaale lakh ci End ba ci yoonu bind bu jóge ndeyjoor dem càmmoñ ci Arab ak Ebre. Mën nga bind lim yi ak sa chiffre yu bos, te jumtukaay bi dafay ko xam. Jumtukaay bi dafay tàmbali ci làkku sa telefon bu ko amee.
Limu làkk yi dafay wone làkk bu nekk ci turam boppam, turam ci Àngale ak réewam bu mag, te mën nga wut ci ñett yépp.
Duggu ci beneen telefon, te sa pey yi, kurél yi, kont yi, màndarga yi ak royukaay yi fa nekk. Tànneef yi ni sa lim yi ñu tegoon dañuy des ci telefon bu nekk, kon ñaar ñu bokk benn telefon, ku nekk am na yu boppam.
Tànn melo bi nga bëgg: leer, walla lëndëm ngir ngoon yu yàgg.
Jumtukaay bi dafay leeral xalaat yi gën a am solo ak mbir yu jafe, ni reer bu kurél bu keneen fey walla pourboire bu ñu bàyyi ci xaalis bu bos, ci biir jumtukaay bi boppam.
Gis pey yi ak nataal yi nekk ci telefon bi ak ndax weccik nañu leen leegi, te far leen bu nga soxlaee bérab.
Duggu ak sa imeel ak baatu jàll, ak kod bu benn yoon bu ñu la yónnee ci imeel, walla ak sa kont bu Apple, Google walla Facebook. Bu nga duggee, dinga des dugg, ba tay bu réseau bi néewee doole walla amul; bu nga di génn, dina la xamal balaa, bu am lu weccikagul.
Pey bu nekk, nataal, kurél, màndarga ak kont yu nekk yaw la, te kenn mënu ko gis lu dul nga ko séddoo ci benn bérab. Amul reklaam, amul toppatoo.

Transaction dugg na ci beta bu nëbb ci Oktoobar 2025. Ba tay ñu di ko jéem fu am solo: kafe bu suba, reer bi ci vakaas, xaalis bi ci poos bi ak xaalis bi dellusi. Fonksiyon bu nekk ci xët bii, ndax pey bu dëgg soxla na ko.
Li topp
Ci kanam, Transaction dina am ab sayt. Duggu, te lépp li nga denc ci jumtukaay bi fa nekk, ci ekraan bu mag. Te du fa teew: mën nga ko may mu jàng yeneen fa xibaar di jóge. Resu yi ci sa imeel. Relevé bu sa bank. Yi nga nangu rekk.
Bés bi mooy 12 bi. Ci ni mu di dem, weer wi dina jeex 18 % ci kaw Oktoobar, te lii mooy ñetti lu def wuute bi.
Lim bi ci bés bi ci weer wu nekk, ngir lu nga bàyyi jëfandikoo ci Mars. Gis ñu ko ci relevé bu bank, màndargaal ñu ko balaa ñu jël beneen yoon.
Sa pey yi ci wetu relevé bu bank bi. Kafe bi ñu jël ñaari yoon dafay leeru, ak rëdd bi bank bi am te yow amu ko.
Kafe bi dafa jar 3,90 ci Sanwiyee te 4,80 leegi. Rëdd yu resu yi dañuy doon benn kurb ngir lépp lu nga di jënd yoon yu bari.
Àjjuma ngoon dafay jar ñaar yoon li Gaawu jar. Waxtu bu nekk ci ayubés bi, ñu ko rayal ni li nga fey ci biiram.
Pey bu nekk benn tegu ci kaart bi. Say mbedd dañuy leeru, te ayubés bi ci Lisbon mooy benn mbooloo bu ndaw bu leer fu sori.
Say ñetti tukki yu mujj xam nañu li ayubés ci dëkk bu bees di la jar, yokkute ak pourboire yi ci biir.
Yokkutey kartu bu nekk ci bitim-réew ci at mu mat, ñu boole ko ci benn lim. Lim bi sa bank du la ko wone ci benn rëdd.
Xarit yi nga gën a séddale faktiir ak ñoom, ak ndax mu yam ci at mi, walla mu di daanu ci benn wet saa su ne.
Laaj ci baat yu yomb: « Ñaata la nu fey ci kafe ci Lisbon? » te am tontu bi, ak pey yi nekk ci ginaaw.
Amul benn ci lii leegi. Lii ay xalaat la ngir fu mu mana dem.
Xalaat bu nekk ci kaw soxla na benn lu, te mooy lu kenn mënul a yokk ci ginaaw: xibaar yi. Kon leegi Transaction di def benn liggéey, te mu koy def ni mu gën. Kafe bu nekk, reer bu nekk, pourboire bu nekk ci xaalis bu bos, ak bérab ak waxtu. Bu xibaar yi nekkee, lépp lu des mën na ñëw.
Bés bi gën a baax ngir tàmbali dajale mooy démb. Ñaareel bi mooy tey.