Yiy lewru ndu adinde nde timmi.
Ko ñalnde 12. E ɗum no ɗum ɗon yaha, lewru ndu timmoto 18 % dow oktoobar, e ɗum ko tati ɗi ngaɗata ceertugol.
Waawirɗe fof e jaaɓnirgal ngal, tawtaaɗe no ko yiɗ-ɗaa waɗugo.
Waɗ automasiyoŋ gootol e jaaɓnirgal Shortcuts Apple, e ndeen kala a taƴi ngam yoɓugo, emmbere, bitik e karte ina njaha taaw e Transaction. A suɓata ko waɗetee ɓaawo: formulair heɓnee ngam a ƴeewa, njoɓdi hisnee jooni, malla ɗum hisnee e deenaare caggal. Gootol e ɗiɗi artuɗi ɗin ɗaɓɓitoto jaaɓnirgal ngal udditaama caggal, ngam ɗum udditaaka e hoore mum. Kaafe e Café Lua ina e jaaɓnirgal ngal adii kupa ndin yaaɓa e taabal.
E mod caggal walaa ko udditee e ekraŋ, ngam ɗuum ɗum kuutoto bee telefoŋ uddaaɗo e nder poosa maa, e ndeen a yoɓi bee montir maa. Ɓeydu “Get Current Location” e shortcut ngal, e nokkuure hisnee kadi. Njoɓdi ina reena bee kisal e telefoŋ e ngona njulaagi ndeen a udditi jaaɓnirgal ngal goɗɗum, ko ɗuuɗi fof.
Hokku karte kala automasiyoŋ mum gooto bee innde konte. Yoɓ bee karte kuudal, e njoɓdi yettoo e Kuudal; yoɓ bee karte njillu, e ɗum yettoo e Njillu. Binndi mawɗi e pamɗi ɗin hakkiilaaka, e innde anndaaka majjataa njoɓdi: ɗum yaha e konte maa dowrowo, bee innde hisnaaɗo e humpito naatnaaɗo.
Banke ɗuuɗɗe ina nelda humpitorde ngam njoɓdi karte kala. Automasiyoŋ e jaaɓnirgal Shortcuts hokka kala heen Transaction, ndu suɓa emmbere, mone e bitik. Jaaɓnirgal banke gootol ndaartee bee hoolaare, e coggu ndu banke huutini e leydi feere. Ngam jaaɓnirgal feere kala, ndaarirɗe kuuɗe fof ɗiɗi ina ngaɗa ko ɗe mbaawi, gootol ngam Engele e gootol ngam ɗemɗe fof. Humpitorde ngonnde njoɓdi ina accee tan, e etap ɗin ɗon e Njuɓɓudi jaaɓnirgal ngal.
Hokku Transaction laawol yaadude e humpitorɗe goo laabi, e humpitorɗe njoɓdi ummoraade e jaaɓnirɗe banke e wallet maa nanngaama caggal, hay si jaaɓnirgal ngal uddaaɗo. Suɓo ko waɗetee bee ɗe: reen ɓoornirgal Naatnu, heɓnu formulair, malla hisnu jooni. Humpitorɗe njoɓdi laaɓɗe tan huutinirtee e hoore mum; ko sikkaaɗo fof ina reeni ma. Walaa ko jokkaaɗo e banke maa.
A yoɓi e internet, ɗo taƴaango walaa fuɗɗina automasiyoŋ? Waɗ natal ekraŋ njoɓdi ndi e Wallet e taƴu Naatnu. Emmbere, mone, ñalnde, bitik e Apple Pay ndaarte e telefoŋ e heɓnee, e natal ekraŋ ɗaɓɓaama no ɗaliila. A natal maa keso ngal? Suɓo ngal e suudu nate. Natal ekraŋ humpitorde njoɓdi kuutoto kadi.
Uddit risiwaa e jaaɓnirgal njoɓdi, taƴu feccu e suɓo Transaction. Emmbere, ñalnde, goɗɗo feere e natal risiwaa heɓnee ma, e ɓeydaaji e lambaaji tokkorɗi ina njaha e humpito naatnaaɗo, wanaa e winndanndeeji maa. Ɗum tokka njuɓɓudi hisnugo gootiindi bee automasiyoŋ Apple Pay, ngam ɗum waawi heɓnugo formulair malla hisnugo jooni.
Ndeen njoɓdi hisnaama tawa formulair udditaaka, bee automasiyoŋ, feccugo, humpitorde malla njemmbaa, baneer ɓaleeri holla ko hisnaama, no “4,80 USD · Café Lua”. Taƴu Edit ngam ɓeydugo natal malla moƴƴinugo sifa ndeen a siftii fahin. Ndeen ɗuuɗɗe ngari e wakkati gooto, baneer limtoto ɗe, e taƴaango gootol holla ɗe tan.
Ko fof automasiyoŋ neldi ko walaa winndirgal mum yettoo e winndirgal ɓeydaaɗo les winndanndeeji, no ɗum woni: karte, innde konte, lammba tokkorde. A waawi janngugo ɗum e kopiyaago ɗum, kono wayluɗaa, ngam ɗuum ɗum holla tiiɗa ko arii. Ina feere e winndanndeeji maa gooto, e ɗaɓɓitaango heɓa ɗum kadi.
Si automasiyoŋji ɗiɗi nanngi njoɓdi gootiindi, no automasiyoŋ Apple Pay e humpitorde banke, jaaɓnirgal ngal maandoo ɗiɗi ɗin no njoɓdi gootiindi laabi ɗiɗi. Walaa ko momtaama malla hawtaama; aan a suɓata ndi a hisnata. Doggol “Ko ɓeydaa jooni” holla ko fof arii ɓaawo ndeen a ndaari cakkitii.
Si mod caggal heɓi emmbere ndeen jaaɓnirgal ngal waawataa ndaarugo, ɗum wi’a ɗum, hisnataa lammba juumre, e shortcut ngal holla majjugo. Ruttugo kaalis malla emmbere zero ina accee ngam a ndaara, wanaa hisnugo no njoɓdi.
Automasiyoŋ kala ina arda e ɗerewol ɗimɗuɗo e jaaɓnirgal ngal: etap kala bee inɗe telefoŋ maa huutiniri, jaabawol e dow jaɓaare nokkuure, automasiyoŋ gootol ngam karte kala, e ko waɗugo si njoɓdi feeñaay. E Android, ɓoornirgal udditoo ma ekraŋ laawol yaadude e humpitorɗe.
Automasiyoŋji Wallet kuutataa bee juude, ngam ɗuum njoɓdi goonga artungal woni ƴeewndo. Caggal, ɗerewol ƴeewndo les Njuɓɓudi → Apple Pay Shortcut holla ɓalli ñalɗi ngam njoɓdi kala nanngaaɗo, ɗuuɗal ɗi ina reeni malla ɗi ina kuutinee, e ko fof ɓoorraaɗo, ngam a yi’a tiiɗa ɗo ɗum daruni.

Walaa ekraŋ artungal ndu a haani fenaago. Uddit jaaɓnirgal ngal, e formulair njulaagu keso ina reeni ma, bee ñalnde, waktu e konte maa dowrowo heɓnaaɗi, e nokkuure maa kadi si a yiɗi. Winndu emmbere, taƴu Ɓeydu, e timmi.
Winndirɗe feere fof ko suɓotooɗe. Hisnu emmbere tan jooni, e ɓeydu tiitoonde, natal malla sifa caggal, ndeen a heɓi minti. Walaa ko ɗaɓɓitoo ma e dow ko heddii.
Taƴu Ɓeydu, e njoɓdi ndi hisnee adii e telefoŋ. Jaaɓnirgal ngal hokka sarworde kuɓal gootol yaawngal, e si jokkorde ɗon ñaaɓa, ɗum wi’a ma njoɓdi ndi e kisal e telefoŋ e ɗum timmina caggal, tawa ndi sosaay laabi ɗiɗi abada.
Waɗ karee kuloor ngam njoɓdi ɗi a waɗata laabi ɗuuɗɗi: kaafe subaka, ñaametee kuudal, tiket tren. Karee waawi heɓnugo winndirɗe ɗuuɗɗe, bee waktu ñalnde tiiɗnde malla nokkuure tiiɗnde si a yiɗi. Suɓo si taƴaango heɓna formulair ngam a ƴeewa, malla sosa njoɓdi jooni. Karee ɗin ko misaaluuji tan ko a waawi waɗugo; ɗuuɗal maɓɓe e ko ɗe hisnata ko aan.
A fuɗɗi winndugo, ɓaawo ɗuum a taƴi karee? Jaaɓnirgal ngal ina ƴami adii, ngam ɗuum ko winndu-ɗaa majjataa e juumre. Karee ɗin kuutoto kadi hay si internet walaa.
Hisnu doggol tiitooje, bitikji e yimɓe ɗi huutinir-ɗaa ɓuri, e sirru maa gooto. Ɗe ngoni e les winndirgal ngal, ngam ɗuum “Kaafe” malla “Corner Deli” ɗon taƴaango gootol. Waɗ maande ★ e gootol, e ɗum heɓnee e hoore mum e njoɓdi keso kala haa a wayli ɗum.
Winndu malla suɓo bitik, e tiitoonde ko walaa ko woni nder ina tokka, ngam ɗuum a winndataa ko gootiindi laabi ɗiɗi. Njoɓdi naatnaaɗi ina mbaɗa nii: bitik ina naata e winndirgal bitik e innoo njoɓdi ndi.
Waɗ konte, laawol njoɓdi, peɗe e mone ɗe njoɓdi keso kala fuɗɗata bee. E njillu, wayl mone dowrowo EUR e fedde dowrowo njillu ndu, e kaafe kala yettoo e nokkuure moƴƴere bee taƴaango ɓeydaaɗo walaa.
Maɓɓu “Waɗ nokkuure e hoore mum”, e nokkuure ndee heɓnee no adires laawol ndeen hoore sosde udditii. Ina uddaama haa a maɓɓii ɗum, e a waawi waylugo malla momtugo nokkuure ndee ndeen kala.
Ñalnde e waktu waɗaama jooni. A yejji ñaamdu hanki? Taƴu Hanki, winndu waktu e ɓoornirɗe lambaaji, 935 ngam 09:35, e ɗum yettoo e nokkuure moƴƴere e taariika maa.
Maande feccirɗe ujunaaje ina feeñi ndeen a winndata, no ɗemngal maa winnda ɗe, e “,” e “.” fof kuutoto no ɓoornirgal decimal. Jaaɓnirgal ngal anndi ɗuuɗal decimal mone kala mari, ngam ɗuum yen mari walaa.
Winndu ɗiɗi e ɗuuɗal fof, bakkiis e emmbere bakkiis walaa, e tataɓal ina limtee ma. Malla winndu bakkiis no teemedere: 15 % e ñaamdu euro 40 ko euro 6, tawa a ɗaɓɓitaay jaaɓnirgal feere.
Suɓo njoɓdi ɗuuɗɗi e doggol e waylu ɗe e wakkati gooto: waɗ yontere fof e fedde njillu, malla yaaru ɗuuɗal e konte feere. Winndirɗe kala fuɗɗata no ɗe waylaaka, ngam ɗuum ko a sentii tan ina waylee: ɓeydu malla momtu maaɗe, malla hokku njoɓdi kala bakkiis gootiindi malla teemedere. Cakkitiiɗo holla ko hisnaama, e ɗum kuutoto kadi hay si internet walaa, ko wanaa ɓeydugo njoɓdi e fedde.
Uddit njoɓdi kala ngam yi’ugo e waylugo winndirɗe fof. Si a yaari bee wayloojeeji hisnaaka, jaaɓnirgal ngal ina ƴami adii. Momtugo ina ƴami kadi, e ɗuuɗal fof fedde ina wayloo e hoore mum.

Montir ina udditee tawa e ɓoornirɗe nanndiɗe e ɗe ekraŋ uddaaɗo telefoŋ maa, bee ɓoornirgal decimal ndeen mone maa mari decimal. Winndu 6,50, taƴu ɓoornirgal ɓaleeri Sos, e telefoŋ maa winnda ɗum bee emmbereeji njoɓdi keso kala fuɗɗata bee. E Apple Watch, a heɓay kadi taƴaango e juude maa. Waɗaama ngam emmbere ɗe a yejjata adii ñaametee hakkunde ñalnde.
Suɓo e Njuɓɓudi montir ko ɗum sosata: buleeri ngam njulaagu, oraŋ ngam ɗuutal feccangal, roos ngam njoɓdi arayndi. Kaadar ɓeŋɓuɗo e geɗal ɓoornirɗe ina nanngoo kuloor, ngam ɗuum a anndoo ko a yiɗi sosugo.
A winndi 65 ɓurti 6,50? Taƴu Ruttu e ekraŋ tiiɗnugo, e njoɓdi ndi ruttetee bee emmbere ɗon winndaaɗo, ɓoornirgal gootol tan ngam moƴƴinugo.
Ko ɓaawo-ɓaawo holla njoɓdi kesooji ummoraade e telefoŋ maa, sifaaji tati fof, kala bee sirɗol kuloor mum, e ko montir sosi ko telefoŋ winndaaki fahin. Taƴu gootol ngam yi’ugo winndirɗe fof, heɓnaaɗe malla heɓnaaki.
Waɗ Transaction e ekraŋ montir maa ngam yi’ugo ko ɗuuti-ɗaa hannde e mone maa mawngo, njoɓdi kesooji montir hoore mum kadi. Ina fuɗɗa fahin e zero e hakkunde jemma, e taƴaango udditoo ɓoornirɗe.
Montir ina hisnoo emmbere kala haa ɗum waawi heɓugo telefoŋ maa, e holla “Ina reeni telefoŋ” haa ndeen. Njoɓdi ndi sosee ndeen a udditi jaaɓnirgal ngal e telefoŋ maa goɗɗum, laabi ɗiɗi abada.
Ndeen “Waɗ nokkuure e hoore mum” maɓɓaama e jaaɓnirgal ngal, montir ɓeydoo nokkuure mum e emmbere kala, ngam ɗuum nokkuure hisnee hay si telefoŋ e saak maa.
Montir ina wolwa ɗemngal gootiindi e jaaɓnirgal ngal e telefoŋ maa, e winnda emmbereeji e ñalɗi no ɗemngal maa winnda.


Njulaagu ko ko yoɓ-ɗaa. Ɗuutal feccangal ko ko goɗɗo feere yoɓi ko jey-ɗaa heen, no ñaamdu Maria sooday. Njoɓdi arayndi ko kaalis yoɓaa ma, no Sofie yoɓtaango ma. E kawtal ɗum ɗin holla natal fof.
Winndirɗe fof ɗon e ekraŋ gootol, waɗaama ngam sentaago hay telefoŋ famɗo. Winndu 2, malla winndu 20; emmbere tan ɗaɓɓitaa.
Huutinir ɗo a woni, waɗ pin e nokkuure kala e natal leydi, malla, ndeen a wayli njoɓdi, huutinir nokkuure hisnaaɗo e natal ɗaɓɓaaɗo. Nokkuure hisnee no adires, e nokkuure artuɗo hisnaaɗo hisnetee kala, ngam a waawi ruttugo e maajum.
A yoɓi ñaamdu fof ngam nayo? Maɓɓu “Yoɓaa ngam woɗɓe”, ɓeydu Maria, Jonas e Sofie, e taƴu “Feccu fotde”: 24 kala. Ɓeydu haa e yimɓe 50, e fedde ndee limtoto moy jamlu moy ko ɗum ummoraa e emmbereeji. Innde bee emmbere walaa ina winndee tan.
Faktiir e karte e bakkiis e kaalis ko misaal gootel tan. E faktiir, taƴu “Ɓeydu feccere yoɓaama feere” e ɓeydu feccere kala, ummoraade e konte maa feere, malla no ɗuutal feccangal jokkaaɗo ndeen sehil yoɓi. Hokku feccere no emmbere malla no teemedere faktiir, no bakkiis 10 %. Feccere ina kopiyoo tiitoonde, bitik, ñalnde e nokkuure faktiir, feccere ɗin ngiyaa e kawtal tawa ɗuuɗal fof wayliraa, e momtugo faktiir ina ƴami si feccere ɗin ina ngaɗa kadi.
E ɗuutal feccangal a waawi waɗugo feccere maa gooto e, ɗon e dow mayre, feccere amen: ko aan e hiiriiɗo maa, malla fedde maa fof, jamlata e kawtal. Moy jamlu moy huutinirta ɗiɗi ɗin fof, ɗon e dow feere.
A anndaa emmbere tiiɗa? Maandu ɗum no ko wayi, e nii ngam feccere maa: ko wayi euro 120, feccere maa ko wayi 30. Ndeen ɗum yoɓtaama, maandu ɗum Timmi e winndu no ɗum waɗi; ɗuutte timmiɗe ina njalta e moy jamlu moy.
Winndanndeeji ina udditee e ekraŋ fof, bee limtirgal binndi ɗon dow ɓoornirɗe, ngam ɗuum hay winndannde ɓooyɗo yoolii winndugo e janngugo.
Taƴu (i) e njoɓdi kala ngam yi’ugo lammba mum e humpito ɓatirgal ɗon caggal maajum, ɗum moƴƴi ngam ɓe yiɗi anndugo e ngam walliinde.

Hokkit nate e njoɓdi kala, ummoraade e kamera malla suudu nate: risiwaa, ñaamdu, maande coggu. Nippu ngam zoom e dow binndi ɓurɗi famɗude.
Natal ɗo waɗ-ɗaa e jaaɓnirgal ngal winndee nokkuure maa nder maajum, ngam ɗuum caggal, ndeen a wayli njoɓdi, natal ngal waawi hokkugo ndi nokkuure mum.
Njoɓdi ndi hisnee adii, e nate tokka. Telefoŋ ina hisnoo natal kala haa sarworde heɓi ɗum, e ina ɓeyda kuɓal e neldugo ɓaawo, ngam ɗuum jokkorde ɗaanɗo majjataa risiwaa maa abada.
Maɓɓu ɗum, e natal kala ɗo waɗ-ɗaa e jaaɓnirgal ngal hisnee kadi e suudu nate telefoŋ maa.
Ƴeewto natal maa keso, suɓo natal risiwaa e suudu nate, malla ƴeewto gootol ɗaɓɓaaɗo. Binndi ndaartee e telefoŋ hoore mum: ɗum yoɓaa hay huunde e kuutoto hay si internet walaa. Natal ngal ɗaɓɓee e njoɓdi ndi e neldee no natal feere kala.
Ɗum jokkitoo innde kala e coggu mum, tokkoo famɗugo coggu, linyeeji momtaaɗe e coode ɗi ngaɗaa laabi ɗuuɗɗi, e ina acca cakkitii e waktu uddugo. Ɗum ɗaɓɓitoo kadi ɗuuɗal fof risiwaa, ñalnde mum e waktu mum, linye bakkiis, e innde bitik ngam winndirgal bitik. Ɗum kuutoto ɓuri e risiwaa Dansk e Engele.
Linye kala mari innde, limtol, decimal ina jaɓee, e ɗuuɗal linye, e jaaɓnirgal ngal holla coggu kala: flat white tato ngam 10,80 ko 3,60 kala. Ɓeydu malla waylu linyeeji bee juude kadi.
Linyeeji limtee ndeen a ɓeydata e ƴeewtee bee ɗuuɗal fof winndaaɗo: ɓaleeri ndeen ɗe nanndi, amber bee ɗuuɗal ɗiɗi ndeen ɗe nanndaay, ngam ɗuum linye majjaaɗo yoolii yi’ugo.
Ƴeewtugo risiwaa mo mari linyeeji ina ƴami si ɓeydata ɗi keso, tawa ɗi ngaɗaa laabi ɗiɗi, malla wayla ɗe fof. Risiwaa ɓooyɗo waawi natugo e natal ɗiɗi ɗi njaajanii, e linyeeji hawtee.
Si emmbere ko walaa ko woni nder, ɗuuɗal fof risiwaa heɓnoo ɗum. Si a winndi emmbere feere, jaaɓnirgal ngal ina ƴami ndeye ko goonga e hisnoo winndannde ɗuuɗal fof risiwaa.
Maria yoɓi faktiir fof? Maandu linyeeji ɗi ɗum maa, e jaaɓnirgal ngal limta ɗe ndeen a maandata: limtirgal yaawngal ngam feccere maa.

Fuɗɗu bee doggol moƴƴol, ɓaawo ɗuum waɗ ɗum maa: ɓeydu ɓoggol juude festival no konte, waylu innde konte no a innata ɗum, waɗ ɗe e sirru maa, e marnu ɗe a huutinataa fahin. Wayloojeeji innde ina feeñi e njoɓdi ɓooyɗi kala kadi, e nokkuure kala e jaaɓnirgal ngal e nder yaltinaango.
Jokkit konte kala e laawol njoɓdi ndi huutinir-ɗaa ɓuri bee ɗum, e suɓugo konte waɗa ɗum: Mawngal waɗa Apple Pay. Ɗum hisnoo taƴaango tan; konte tonngaaka e laawol ndin.
Kaalis ko konte e laawol njoɓdi mum gooto, ngam ɗuum kaalis nder poosa maa kadi ina limtee. A yoɓi cooyoowo e luumo bee kaalis? Suɓo konte kaalis maa, e Kaalis waɗaama ma. Kaalis feccangal, no kaalis kawtal ngam njillu, kuutoto nii.
Momtugo konte malla laawol njoɓdi ndi njoɓdi ina njahata huutinirgo salaama, e jaaɓnirgal ngal wi’a ma ko huutinirta ɗum. Marnu ɗum ɓurti: ɗum ina yaltoo e suɓirɗe, e njoɓdi ɓooyɗi kala e ɗuuɗal fof ina kedda no ɗum woni. Mawngal e Kaalis ina mbaawi waylugo innde, kono momtataa abada.
Haa a wayli inɗe maɓɓe, konteeji e laabi njoɓdi fuɗɗoojeeji ina holla e ɗemngal jaaɓnirgal ngal, ngam ɗuum huutinoowo Dansk yi’a “Primær” ɗo huutinoowo Engele yi’a “Main”. Suɓo innde maa gooto, e ɗum woni ko yi’ata-ɗaa e nokkuure kala.
Sos maande maa gooto, no “Ñalnde danyeede” malla “Njillu kuudal”, e waɗ ɗe e njoɓdi kala e sifa kala. Waylu innde maɓɓe, hokku ɗe winndannde, filtir bee ɗe, e ƴeew ɗuuɗal fof maande kala nder fedde. Suɓo ɗe hay si internet walaa, e sos gootol keso e suɓirgal ngal. Maaɗe ngoni suuɗaaɗe e feccataa abada.
Ñaamdu, Kuuɗe e njaram, Soodde ñaametee, Heɓtaaji, Yaadu, Hoɗorde, Soodugo, Dokke e ciftorɗe, Cellal e ɓuttu e Feere, kala bee winndannde famɗungo. Njoɓdi arayndi mari sifaaji kadi.

Waɗ njoɓdi kala nder fedde gootel malla ɗuuɗal, no “Lisbon”. Fedde ndee limta ɗuuɗal fof, bakkiis e feccere maa e mone mum gooto, e winnda coggu baylo ɗi huutini. Sos peɗe ko ɗaɓɓiti-ɗaa, kala bee innde mum e winndannde mum.
Ɗuutte konte feccangal mbaawi limtaade nuunɗal, ngam nuunɗal kaalis ɗon ko goɗɗo feere: suɓo konteeji ɗi feccotaa. Hokku fedde kaalis maajum feere, ngam njillu yaara Suwiis e Itali limtoo e euro, haa kafe yoɓaama e frank. Wayl ɗum, limtol fof ina ngaɗaa fahin.
Humpito fedde holla njoɓdi arano e njoɓdi cakitiindi, limto ñalɗi e hakkunde ñalnde fof. Limle ina natta natal maande fof ñalnde fof, e ina maandoo ñalnde ɓurnde ɗuutugol seɗɗa e ñalnde ɓurnde ɗuutugol ɗuuɗa.
Diga ɓe njoɓ-ɗaa ngam maɓɓe, ɗuutte feccangale ɗe woɗɓe njoɓi, e ko ɓe yoɓtii ma, fedde ina holla moy jamlu moy: Jonas jamli ma 14, a jamli Maria 6, e Sofie e maa walaa ko jamlaa hakkunde mooɗon. Njoɓdi kala limtaama e coggu baylo maajum.
Goɗɗo kala ina holla ko yoɓ-ɗaa ngam mo, ko o yoɓi ngam ma, e ko o neldii ma, bee njoɓdi ɗi ummorii heen. “Moy yoɓi ɗume” ina holla feccere goɗɗo kala e njillu ngu e ɓaaji.
Yiy ko yoɓ-ɗaa e konte kala e fannu kala, ko woɗɓe yoɓi e yoɓoowo kala, e ko arti, bee limtol gooto ngam fof.
Nder fedde, sirru kala holla ko foti e nokkuure ndee: ɓe njoɓ-ɗaa ngam maɓɓe e emmbereeji maɓɓe, feccere maa e feccere amen, e e dow njoɓdi arayndi to kaalis ngoo ko ngam maa malla ngam ɗiɗo mooɗon.
Inde kala winndu-ɗaa saanga arano ina hollaa to a ɓeydi goɗɗo, ngam “Maria” ina woni taaɓal gootal. Mawɗe, pamarɗe e maande dow ɓaleeje ɗon ngaɗaaka to fedde ina limta, ngam “maria” e “Maria” ɓe goɗɗo gooto, e “Simon og Karen” ko ɗiɗo ɗiin ko wonnde “Karen & Simon”.
Nde njillu ngu timmi, marnu fedde. Ina yaha e limtol maajum feere, e ina ruttaa holluneede to a ɓeydi njoɓdi keso, kono ina jaŋtaama, e a waawi hokkitaade ɗum ñalnde kala. Fedde ɗo njoɓdi ngoni haa jooni ɗum momtaaka.

Suɓo kaalis kala e 149 e njoɓdi kala. Kala ina winndaa no haani: yen bannda ɗemɗe, dinar Kuwet bee ɗemɗe tati.
Ɗaɓɓit bee koode, innde, leydi, tonngal ngal “dollar” malla maande ngal “€”. Ina huuwa e ɗemngal maa fahin, ngam winndugol innde leydi no a winndirta ɗum ina yiyta kaalis maajum.
Fof ina waylaa faade e kaalis mawngal maa e coggu baylo laamu ñalnde ndeen yoɓ-ɗaa, ngam njillu ndungu ina limtaa e coggu ndungu haa disammbar. Coggu ɗin ina ndikkaama ma e ina hisnaa, ngam njoɓdi ɓooyɗi waylataa abada. Kaalis mawngal maa suɓaama diga nokkuure telefoŋ maa to a winndi, e a waawi waylude ɗum.
Kaalis dowrowo ko ngoo tan njoɓdi keso puɗɗortoo e mum. E njillu, waɗ ɗum EUR, e limtol maa ina ɗon e kaalis mawngal maa.
Haala jaaɓnirgal ngal no banke maa ɓeydirta: 1,75 % e kaalis feere fof, ɓeydaare tiiɗɗe ngam njoɓdi kala, teemedere e keerol les, malla coggu tiiɗɗo ngu keɓ-ɗaa e dammugal laaɗe. Taƴu sarɗi e kaalis feere, laabi njoɓdi, nanndi njoɓdi e ñalɗi, e njoɓdi kala heɓaaɗi ina waylaa e ɗum, haa ɗi ɓooyɗi.
A anndi coggu tiiɗɗo diga ɗerewol banke maa? Winndu ɗum e dow njulaagu, e ina ɓuri coggu laamu e sarɗi ɓeydaare fof.
Fedde malla nokkuure feccangal mbaawi limtaade e kaalis maajum feere, ngam njillu ngu holluneede e euro ngam fof, e limtol maa ina ɗon e kaalis mawngal maa.

Sos nokkuure ngam ɗiɗo, no jippingol bee jooɗiiɗo maa, malla nokkuure fedde ngam njillu malla suudu, bee limtol. Nokkuure kala ina mari innde e kaalis maajum.
Noddu goɗɗo bee Lamba Feccangal maako ɗo njoɓɓi jeegom. Walaa goɗɗo ɓeydaaɗo to o jaɓaaki, e a waawi heɓde Lamba keso ñalnde ngiɗ-ɗaa.
Feccu njoɓdi no postu, e maande ɗe ngaddan e mum. Ɗe acc-ɗaa ɗum hisnataa abada e nokkuure ndee, ngam ko hoddi nder maa ina hoddi.
Jokku fedde e nokkuure, e njoɓdi kala ɓeydu-ɗaa e fedde ina postaa ɗo e hoore maajum. Dartin ɗum malla ceeɗ ɗum ñalnde kala; nate feccataa abada e hoore maajum.
Kala nder nokkuure ina waawi wolwude dow postu. Nokkuure fedde holla limtol e limtol kala jeyɗo, e kaalis nokkuure, e ina waawi feccude konteeji feccangal.
Wayl ɗum arano, e a ɗaɓɓitaa to postu e nokkuure ndee ina haani wayleede fahin. Momtu ɗum, e postu ina reeni, si a suɓaay momtugol ɗum heen fahin.
Jeyɗo kala waawi yaltude e nokkuure, e postuuji maako ina reeni, maandaaɗi no ɗi jeyɗo ɓooyɗo. Jeyɗo mawɗo waawataa yaltude, kono waawi momtude jeyɗo, marnude nokkuure malla momtude ɗum.
Woɗɓe ko maa tan, ko feccu-ɗaa fof: maaɗe maa, humpito yaltaaɗo, no ɗuutal feccaa, e inɗe ɓe njoɓ-ɗaa ngam maɓɓe ngartataa abada e nokkuure. Haa inɗe maa ɗe ngoni konteeji maa ina ngoni maa: jeyɗo kala yiyta ko maako.

Njulaagu maa, ɗuutte feccangale e njoɓdi arayndi, kala e limtol maajum, ɓurɗo keso adinde. Kopi hisnaama holla jooni, haa saanga sarworde ɗon jaabaaki; hoddu ley malla taaɓu e “Neldu keɓe” ngam hesɗitinde.
Njoɓdi e kaalis feere holla emmbere waylaaɗe tawaa les maajum, no EUR 96 = USD 108,73, ngam a waɗataa limtol e hoore maa.
Maande pamarɗe ina holla to njoɓdi ina nder fedde, yoɓaama ngam woɗɓe, ina nder njoɓdi feccangal, ina mari maaɗe malla nate, bannda udditaade ɗum.
Njiyaandi ina ngara nde ɗon winndan, diga tiitoode, bitik, ciftorgol, humpito yaltaaɗo, yoɓoowo, ñiiɓirde, fedde, sirruuji risiwaa, malla emmbere tiiɗɗe no 4,80. Mawɗe, pamarɗe e maande dow ɓaleeje ɗon ngaɗaaka, ngam “cafe” ina yiyta “Café Lua”.
Tokkit taƴe ɗuuɗe fof to a yiɗi, e yiy limtol adinde a ƴeewata: “Hollu njiyaandi (7)”. Waktu ñalnde yiytoo ko ñaamaa e jemma hakkunde 20:00 e 24:00, njaareendi yiytoo ko yoɓ-ɗaa e ley 500 m diga to a ngoni, e ƴaake yiytoo fof ko woni nder nokkuure ɗo a ndaari.
Dow limtol, sirru holla ɗaɓɓitol maa, limtol taƴe e limtol njiyaandi, ngam a hoyataa ngam ko woni ko walaa. “Momtu fof” ina warta fof.
To taƴe ina mari suɓgol ɗuuɗal, no maaɗe malla peɗe ɗuuɗɗe, “Hollu fof” udditoo limtol timmuɗo bee nokkuure ɗaɓɓitol.
Ɗaɓɓitol e taƴe ina ndeenii haa njoɓdi ɗi tawaa e telefoŋ tan haa jooni, no ɗi ɓeydu-ɗaa e dow vioŋ.

Sos, wayl e momtu laabi njoɓdi tati fof to internet walaa: e dow vioŋ, e ƴiyaaji bannda keɓe, e suudu les leydi. Fof ina hisnaa e telefoŋ e ina neldaa e saanga a wartii e internet. Hakkilanngol peɗe, konteeji, njemmbaaji e maaɗe ina ɗaɓɓi internet.
Internet nyaaɓɗo ina ɗaɓɓitaa jaaɓnirgal ngal abada: ɗaɓɓitol ina acca ɗum, jaaɓnirgal ngal ina jokka bannda internet, e fof ina hoyɗa to jaŋŋgal ngal wartii. A hoddata e nder maa diga fuɗɗoode haa timmoode.
Yaltin njulaagu, ɗuutte feccangale malla njoɓdi arayndi ngam fof, hitaande ndee, hitaande ɓooynde, malla ñalɗi ɗi suɓ-ɗaa, e nelda ɗerewol ngol to a yiɗi. Ina udditee e dewtere kala, bee suɓgol ngam Excel, ngam njoɓdi hakkunde, e koma ngam ɗemɗe. Yaltin laabi ɗuuɗi ɗi a yiɗi.
Ɗemngal kala ina winndira limle e ñalɗi e no maajum, diga limtugol lakh e Inndiya haa sirru diga nano haa ñaamo ngam Arabeere e Ebrayeere. A waawi winndude emmbereeji bee limle maa, e jaaɓnirgal ngal ina faami ɗe. Jaaɓnirgal ngal ina fuɗɗoo e ɗemngal telefoŋ maa to ina mari ɗum.
Limtol ɗemɗe holla ɗemngal kala e innde maajum, innde Engeleere maajum e leydi maajum mawngo, e a waawi ɗaɓɓitaade e tati maɓɓe fof.
Naatu e telefoŋ feere, e njoɓdi maa, peɗe, konteeji, maaɗe e njemmbaaji ina ɗon. Njuɓɓudi no emmbereeji dowrowi ina reeni e telefoŋ kala, ngam ɓe ɗiɗo ɗo kala e telefoŋ gooto ina mari ko maɓɓe.
Suɓo mbaadi ɗuum ko ngiɗ-ɗaa: nuurɗo, malla ɓaleeri ngam jemma.
Jaaɓnirgal ngal ina faamnina miijooji maajum ɓurɗi mawnude e gollal ɗi ɓuri tiiɗude, no ɗuutal fedde ɗu goɗɗo feere yoɓi malla dokkal cuɓaaɗo e kaalis, nder jaaɓnirgal ngal.
Yiy njoɓdi e nate ɗe hisnaama e telefoŋ e to ɗe neldaama, e momtu ɗe to a ɗaɓɓiti nokkuure.
Naatu bee imeel e paaswoor, bee koode gooto ɗu neldaa e imeel, malla bee konte Apple, Google malla Facebook maa. Nde a naati, a hoddata, haa to jaŋŋgal ngal ɗon dolnde malla walaa; to a yaltata, jaaɓnirgal ngal ina hollitoo ma arano to ko woni neldaaka.
Njoɓdi kala, nate, fedde, maande e konte ina ko maa, e walaa goɗɗo feere waawi yiyde ɗum si a feccaay ɗum e nokkuure feccangal. Walaa yeeyaade, e walaa raarugol.

Transaction naati e beta keeriiɗo e oktoobar 2025. Diga ndeen ndeenaama ɗo ko foti: kafe jemma, ñaamdu e ƴiyaaji, kaalis e nder yaaɓi e kaalis ɗu wartii. Kuudal kala e ɗerewol ngol ina ɗon ngam njoɓdi jaati ɗaɓɓiti ɗum.
Ko arata
Caggal, Transaction heɓata sait. Naatu, e fof ko hisnu-ɗaa e jaaɓnirgal ngal ina ɗon, e ekkran mawngo. E ɗum jooɗataa ɗoo: a waawi acca ɗum jaŋtude ɓeydaaɗi ummorde feere. Risiwaa e imeel maa. Ɗerewol banke maa. Ɗi a jaabi “eey” heen tan.
Ko ñalnde 12. E ɗum no ɗum ɗon yaha, lewru ndu timmoto 18 % dow oktoobar, e ɗum ko tati ɗi ngaɗata ceertugol.
Emmbere gootere ñalnde gootere lewru kala, ngam ko acc-ɗaa huutoraade e maars. Tawaama e ɗerewol banke, maandaama adinde nde jaŋŋgal arayndi.
Njoɓdi maa e ɗerewol banke ɗoo e ɗoo. Kafe yoɓaama laabi ɗiɗi ina nuura, e sirru ngu banke mari e a walaa ina nuura fahin.
Kafe jarnoo 3,90 e sanwiye e 4,80 jooni. Sirruuji risiwaa ina ngoodi laawol gooto ngam kuudal kala ndiyataa fahin e fahin.
Aljuma kiikiiɗe ina jarna laabi ɗiɗi no Asewre. Waktu kala e yontere, ina haɓɓaama bee ko ɗuutu-ɗaa heen.
Njoɓdi kala ko maande e ƴaake. Laaɗe maa ina nuura, e yontere e Lisbon ko ɓoggol ɓurngol nuurude e ɓuuɓɗum.
Njillu tati maa cakitiiɗi ina anndi ko yontere e ngenndi keso yaarata ma, bee ɓeydaare e dokkal.
Ɓeydaare karte kala e dowla, limtaama hitaande fof e limtol gooto. Limtol ngol banke maa holla ma abada e sirru gooto.
Ɓiɓɓe ɓe feccu-ɗaa ɗuutal e maɓɓe ɓurɗum, e to ɗum ina fotɗa nder hitaande, malla ina feɗoo e ngaal goɗɗo.
Ɗaɓɓit bee wolde jaaɓi: “Ɗume ɗuutu-ɗen e kafe e Lisbon?” E heɓ jaabawol, bee njoɓdi ɗi ummorii heen.
Walaa ko e ɗum woni ɗoo jooni. Ɗum ko miijooji ngam to ɗum waawi yaade.
Miijo kala dow ɗoo ina ɗaɓɓi huunde gootere, e ɗum ko walaa goɗɗo waawi ɓeydude caggal: keɓe. Ngam ɗuum, jooni Transaction ina waɗa golle gootere no ɗum waawi ɓurnde. Kafe kala, ñaamdu kala, dokkal kala e kaalis, bee nokkuure e waktu. Nde keɓe ngoni ɗoo, fof ko saalii ina waawi arde.
Ñalnde ɓuri moƴƴude ngam fuɗɗude ɗaɓɓude ko hanki. Ɗiɗmere ko hannde.